Over mijn interesses

Schilderkunst, beeldhouwkunst, architectuur, literatuur, filosofie: waar moet je in hemelsnaam beginnen als je je op deze terreinen wilt begeven? Het antwoord is eenvoudig: bij het begin, dus bij Grieken en Romeinen.

Zelf merkte ik bij mijn bezoeken aan Rome, een stad waar 2800 jaar geschiedenis haar neerslag heeft gevonden, hoe alles met alles samenhangt; hoe de middeleeuwen geen intermezzo vormen, maar voortborduren op wat geweest was; hoe de Renaissance zich liet inspireren door de Ouden; het Pantheon en het Colosseum waren dé voorbeelden voor architecten. Klassieke teksten kregen dezelfde status als de bijbel en de kerkvaders. Classicisme, neoclassicisme, steeds opnieuw vond men inspiratie in de oudheid, tot op de dag van vandaag.

Jaren geleden ben ik in Wassenaar in cursusvorm begonnen met deze lange wandeling door de Europese cultuurgeschiedenis, van de oudheid tot de moderne tijd. Op de achtergrond speelde steeds de vraag: wat hebben achtereenvolgende periodes bijgedragen aan de Europese cultuur? Welke rol heeft het christendom gespeeld bij de ontwikkeling van de wetenschap, beleefde de renaissance de geboorte van de moderne mens, zoals Jacob Burckhardt betoogt? Wat zijn de wortels van het antisemitisme? Wat was de positie van de Joden in de klassieke oudheid? Hoe heeft de beeldende kunst zich ontwikkeld. Waarom laat Vasari de moderne kunst beginnen bij Cimabue en Giotto?

Met deze en soortgelijke vragen op de achtergrond legden we ieder jaar een etappe af van deze lange reis door de tijd. Na afloop van iedere cursus werd -en wordt nog steeds- een reis aangeboden naar Italië en sinds mijn pensionering ook naar Griekenland, Turkije en Iran.

Na mijn verhuizing naar Schoorl ben ik bij HOVO-Alkmaar begonnen aan een vergelijkbaar traject. Sinds drie jaar zet ik deze reeks op eigen kracht voort in Heiloo. De voorjaarscursus van 2018 had als onderwerp “Barok in Italië” en was het slotstuk van de lange reis door de cultuur van Europa.

De najaarscursus was ook een reis door de tijd: de geschiedenis van Jeruzalem. Het is een verbijsterend verhaal geworden over een stad waar de joden in de oudheid alles op alles zetten om hun geloof en hun manier van leven in stand te houden. Grieken en Romeinen hebben met veel geweld geprobeerd dat te verhinderen. De stad en de tempel werden tenslotte in de as gelegd in het jaar 70 en daarna verbood keizer Hadrianus de joden er nog een voet te zetten. Vanaf dat moment bleven de joden dromen van het verloren land van hun vaderen. Dat heeft geduurd tot 1967 en de vervulling van deze droom is het begin geworden van een nieuw drama, ditmaal van Palestijnen die dromen van het land van hun vaderen.

In het voorjaar van 2019 ben ik weer begonnen bij de eerste etappe van het lange verhaal, de Grieken, in het najaar van 2019 komen de Romeinen aan bod en zo verder. Iedere cursus wordt in acht ochtenden gegeven. Bekijk de cursussen cultuurgeschiedenis hier.

Traditiegetrouw wordt er ook dit jaar weer een culturele reis georganiseerd, dit keer naar Sicilië. Bekijk de cultuurreizen hier. 

U bent van harte welkom.

Cornelis Jonkman